Vì sao người làm truyền thông dễ “tự tin sớm” nhưng khó đi xa?

 Trên các nền tảng tìm việc làm và như CareerViet, không khó để bắt gặp những tin tuyển dụng truyền thông nhận được hồ sơ khá đẹp: Từng viết nhiều bài, chạy nhiều chiến dịch, làm đa nền tảng. Nhưng cũng chính trong nhóm ứng viên này, nhà tuyển dụng thường gặp một hiện tượng quen thuộc: Rất nhiều người tự tin sớm, nhưng số người thật sự đi xa với nghề lại không nhiều.

Sự tự tin này không hẳn sai. Truyền thông là ngành cho phản hồi nhanh: Bài viết lên sóng, post có tương tác, chiến dịch được khen là đã thấy kết quả. Vấn đề nằm ở chỗ, chính tốc độ phản hồi đó lại khiến không ít người đánh giá sai độ sâu năng lực của mình.

1/ Tự tin sớm vì truyền thông cho kết quả nhanh và dễ nhìn thấy

Truyền thông là một trong số ít ngành nghề mà người mới có thể tạo ra sản phẩm gần như ngay lập tức. Một bài viết được đăng, một post có tương tác, một video được duyệt - tất cả đều mang lại cảm giác rằng mình đang làm tốt và có giá trị.

Chính phản hồi nhanh này tạo nên sự tự tin rất sớm. Nhưng khác với những ngành cần thời gian dài để kiểm chứng năng lực, kết quả trong truyền thông thường là bề nổi, chưa phản ánh toàn bộ chiều sâu tư duy phía sau. Nhiều người quen với việc được khen vì “làm ra được sản phẩm”, nhưng chưa từng phải lý giải rõ ràng vì sao mình làm theo cách đó và tác động dài hạn là gì.

Sự tự tin hình thành từ tốc độ phản hồi, chứ không phải từ độ chín của năng lực.

2/ Làm được nhiều việc không đồng nghĩa với có năng lực sâu

Đặc thù của công việc truyền thông là tính đa nhiệm cao. Một người có thể vừa viết nội dung, vừa quản lý fanpage, vừa hỗ trợ event, đôi khi kiêm luôn chạy quảng cáo hoặc làm báo cáo đơn giản. Điều này khiến không ít người tin rằng mình “biết nhiều”, “đủ trải nghiệm”.

Tuy nhiên, trong thực tế tuyển dụng, khoảng cách giữa biết làm và làm đủ sâu là rất lớn. 

2.1/ Thiếu nền tảng phân tích

Nhiều ứng viên có thể kể ra nhiều đầu việc từng làm, nhưng khi đi sâu vào một mảng cụ thể - như chiến lược nội dung, đo lường hiệu quả hay xử lý tình huống khó - thì lại thiếu nền tảng phân tích. Sự tự tin lúc này đến từ việc chưa từng bị yêu cầu đào sâu, chứ không phải từ năng lực đã được kiểm chứng.

2.2/ Thiếu tư duy hệ thống 

Ở giai đoạn đầu, người làm truyền thông thường quen với việc nhận brief và thực thi: Giao đề tài thì viết, giao KPI thì chạy cho đủ. Cách làm này không sai, nhưng nếu kéo dài sẽ tạo thói quen chỉ làm theo yêu cầu trước mắt.

Trong khi đó, càng lên cao, truyền thông càng không còn là “làm nội dung”, mà là đưa ra lựa chọn: chọn thông điệp nào, chọn kênh nào, đầu tư nguồn lực ra sao và chấp nhận rủi ro ở mức nào. Những quyết định này đòi hỏi tư duy hệ thống, hiểu mục tiêu kinh doanh và khả năng chịu trách nhiệm với kết quả.

2.3/ Thiếu cơ hội mở rộng tư duy

Một nghịch lý khác của ngành truyền thông là: người làm tốt giai đoạn đầu thường được giao lặp đi lặp lại một kiểu việc quen thuộc. Viết ổn thì tiếp tục viết, làm social tốt thì cứ làm social. Điều này giúp công việc trơn tru, nhưng cũng khiến năng lực phát triển theo chiều ngang rất chậm.

Nhiều người cảm thấy mình được tin tưởng và vì thế càng tự tin, nhưng không nhận ra rằng mình đang thiếu cơ hội mở rộng tư duy sang các phần quan trọng hơn như lập kế hoạch, làm việc với các phòng ban khác hay đánh giá hiệu quả tổng thể.

Khi thị trường thay đổi hoặc muốn chuyển môi trường, họ mới thấy rõ giới hạn của mình.

3/ Doanh nghiệp đang dè chừng điều gì?

Từ phía tuyển dụng, doanh nghiệp không ngại ứng viên thiếu kinh nghiệm, nhưng thường dè chừng những ứng viên truyền thông quá tự tin nhưng khó lý giải công việc của mình. Nhà tuyển dụng không chỉ nhìn vào sản phẩm đã làm, mà còn quan tâm đến cách ứng viên tư duy về kết quả và thất bại.

Một ứng viên truyền thông được đánh giá cao thường là người:

• Hiểu rõ điểm mạnh và giới hạn của bản thân

• Có khả năng phân tích vì sao một hoạt động hiệu quả hoặc không

• Và sẵn sàng học thêm để lấp khoảng trống năng lực

Đây là lý do vì sao nhiều tin tuyển dụng truyền thông hiện nay nhấn mạnh vào tư duy, khả năng phối hợp và phân tích, thay vì chỉ liệt kê kỹ năng làm nội dung.

4/ Người làm truyền thông cần rút ra điều gì nếu muốn đi đường dài?

4.1/ Từ “làm tốt đầu việc” sang “hiểu mình đang giải quyết vấn đề gì”

Một bài viết có tương tác cao chưa chắc đã giúp thương hiệu bán được hàng. Một chiến dịch nhiều lượt xem chưa chắc đã cải thiện hình ảnh doanh nghiệp. Người làm truyền thông đi xa là người luôn đặt câu hỏi ngược lại: Việc mình đang làm phục vụ mục tiêu nào, và nếu không đạt được, mình sẽ điều chỉnh ở đâu.

Khi bạn bắt đầu nghĩ theo hướng “vấn đề - nguyên nhân - giải pháp”, bạn không còn chỉ là người thực thi, mà trở thành người có tiếng nói trong quá trình ra quyết định.

4.2/ Tự tin phải đi kèm khả năng tự nghi ngờ đúng lúc

Một nghịch lý của nghề truyền thông là: Càng được khen sớm, càng dễ đóng khung tư duy. Người đi đường dài cần học cách nghi ngờ chính sự tự tin của mình, không phải để tự ti, mà để không ngừng kiểm tra giới hạn năng lực.

Điều này thể hiện rất rõ trong cách nhìn nhận thất bại. Người chỉ làm ngắn hạn thường đổ lỗi cho thuật toán, thị trường hoặc “khách hàng khó”. Người làm truyền thông lâu năm sẽ phân tích: giả định ban đầu của mình sai ở đâu, mình đã bỏ sót dữ liệu gì, và liệu có cách tiếp cận nào khác hiệu quả hơn.

4.3/ Không né tránh dữ liệu, dù làm ở mảng sáng tạo

Nhiều người làm truyền thông, đặc biệt ở mảng nội dung, thường có xu hướng né dữ liệu vì cho rằng nó làm giảm tính sáng tạo. Nhưng thực tế, đi đường dài với truyền thông là phải sống chung với dữ liệu.

Dữ liệu không phải để bóp chết ý tưởng, mà để giúp ý tưởng có cơ hội đúng hơn. Hiểu các chỉ số cơ bản, biết cách đọc xu hướng, so sánh hiệu quả giữa các phương án giúp người làm truyền thông không bị cảm tính chi phối quá nhiều.

Người làm truyền thông đi đường dài không chỉ dựa vào kết quả nhanh hay sự nổi bật nhất thời. Quan trọng là hiểu rõ giá trị mình tạo ra và tác động thật sự của công việc với doanh nghiệp. Khi tập trung vào hiệu quả bền vững, nghề truyền thông mới trở thành con đường ổn định và lâu dài.

__________________

CareerViet - Top 1 website tuyển dụng và tìm việc làm tại Việt Nam.